“Bazen birkaç kez seslenmem gerekiyor.”, “Kendi oyunu ile meşgulken hiç duymuyormuş gibi davranıyor.”, “Bazen hemen bakıyor, bazen ise hiç tepki vermiyor.”, “Acaba beni duyuyor ama önemsemiyor mu, yoksa değerlendirilmesi gereken bir durum mu var?”
Çocukların zaman zaman oyunlarına veya ilgilendikleri bir etkinliğe yoğunlaşmaları nedeniyle ilk seslenişte tepki vermemeleri görülebilir. Özellikle dikkatlerini yoğun şekilde bir konuya verdiklerinde çevreye verdikleri yanıt gecikebilir. Ancak ismine tepki vermeme durumu sık tekrarlıyor, farklı ortamlarda da görülüyor veya gelişimle ilgili başka belirtiler de eşlik ediyorsa, bu durumun ayrıntılı değerlendirilmesi faydalı olabilir.
Bazen çocuk bulunduğu etkinliğe yoğun şekilde odaklanmıştır. Bazı çocuklarda dikkat süreçleri bu durumu etkileyebilir. Bazılarında ise sosyal iletişim becerileriyle ilgili gelişimsel farklılıklar ön planda olabilir. İşitme ile ilgili sorunlar, dil gelişimini etkileyen durumlar veya başka gelişimsel özellikler de değerlendirilmesi gereken olasılıklar arasında yer alır. Bu nedenle yalnızca “İsmine bakıyor mu?” sorusuyla karar verilmez.
Çocuk psikiyatrisinde ismine tepkiyi değerlendirirken yalnızca bu davranışa odaklanmayız.
Örneğin; İsmiyle her ortamda mı, yoksa sadece bazı durumlarda mı tepki vermiyor? , Göz teması ve ortak dikkat becerileri nasıl? , İsteklerini ve ihtiyaçlarını iletişim kurarak ifade edebiliyor mu? Yaşıtlarıyla iletişimi nasıl? , Oyun becerileri yaşına uygun mu? , Dil gelişimi, dikkat süreçleri ve genel gelişimi nasıl ilerliyor? Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, davranışın gelişimsel çeşitliliğin bir parçası mı yoksa daha ayrıntılı değerlendirilmesi gereken bir durum mu olduğu daha sağlıklı anlaşılabilir.
İsmine tepki vermeme farklı ortamlarda da belirgin şekilde devam ediyorsa, sosyal iletişim, göz teması veya oyun becerileriyle ilgili başka endişeler de varsa, dil gelişimiyle ilgili gecikme düşünülüyorsa, öğretmen veya yakın çevre benzer gözlemler paylaşıyorsa, gelişimiyle ilgili içinizde devam eden sorular varsa çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi planlanmalıdır.
Çocuk psikiyatrisinde tek bir belirtiye bakarak değerlendirme yapılmaz. Aynı davranış, farklı çocuklarda farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Bu nedenle ismine tepki verme davranışını; sosyal iletişim, dil gelişimi, dikkat becerileri ve genel gelişimle birlikte değerlendiririz.


