“Eskisine göre çok daha çabuk sinirleniyor.”, “En küçük uyarıda bile öfkelenebiliyor.” “Evde sürekli tartışma çıkıyor.” “Bazen öfkesini kontrol etmekte zorlanıyor.”
Ergenlik döneminde gençlerin zaman zaman daha tepkisel olması ve ailesiyle daha fazla çatışma yaşaması gelişimin doğal bir parçası olabilir. Bağımsızlaşma isteği arttıkça fikir ayrılıkları da daha sık görülebilir. Ancak öfke giderek artıyor, günlük yaşamını, okul başarısını, arkadaş ilişkilerini veya aile içi iletişimi belirgin şekilde etkilemeye başlıyorsa, bunun altında yatan nedenleri değerlendirmek önemlidir.
Bazı gençlerde yoğun akademik stres, arkadaş ilişkilerinde yaşanan sorunlar veya aile içindeki çatışmalar öfkeyi artırabilir. Bazılarında ise kaygı bozuklukları, depresif belirtiler, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), uyku düzensizlikleri veya duyguları düzenleme becerisindeki güçlükler ön planda olabilir. Bazen de öfke, aslında ifade edilmekte zorlanılan başka duyguların bir yansıması olabilir. Bu nedenle yalnızca öfkeye değil, öfkenin hangi durumlarda ortaya çıktığına ve hangi değişikliklerle birlikte görüldüğüne de bakmak gerekir.
Değerlendirmede Öfke ne zaman başladı? , Belirli durumlarda mı ortaya çıkıyor, yoksa günün büyük bölümünde mi sürüyor? , Öfke sırasında kendine veya başkalarına zarar verme riski oluyor mu? , Okul, arkadaş ilişkileri ve aile yaşamı nasıl etkileniyor? Kaygı, mutsuzluk, dikkat güçlükleri veya uyku sorunları eşlik ediyor mu? Son dönemde yaşamında önemli değişiklikler veya stres etkenleri oldu mu? Bu sorular, öfkenin nedenini anlamamıza ve uygun yaklaşımı planlamamıza yardımcı olur.
Öfke patlamaları sıklaşıyor ve şiddetleniyorsa, ev, okul veya arkadaş ilişkilerini belirgin şekilde etkiliyorsa, fiziksel saldırganlık, eşyalara zarar verme veya kendine zarar verme davranışları eşlik ediyorsa, öfkenin yanında belirgin mutsuzluk, kaygı veya içe kapanma da görülüyorsa, aile içindeki iletişim giderek zorlaşıyorsa gecikmeden çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi planlanmalıdır.
Çocuk ve ergen psikiyatrisinde öfkeyi tek başına bir sorun olarak görmeyiz. Çoğu zaman öfke, altında yatan dikkat güçlüklerinin, kaygının, depresif belirtilerin, duygu düzenleme sorunlarının veya yaşanan streslerin dışa yansıyan bir sonucu olabilir. Bu nedenle değerlendirmede amacımız yalnızca öfkeyi azaltmak değil, öfkenin neden ortaya çıktığını anlamaktır.


