Çocuğum Göz Teması Kurmakta Zorlanıyor. Bunun Altında Ne Olabilir?

“Konuşurken yüzüme çok kısa süre bakıyor.”, “İsmini söylediğimde bakıyor ama göz teması uzun sürmüyor.”, “Yabancılarla konuşurken göz temasından kaçınıyor.”, “Öğretmeni göz temasıyla ilgili değerlendirilmesini önerdi.”

Göz teması, çocukların sosyal iletişim becerilerinin önemli bir parçasıdır.  Göz temasıyla ilgili güçlüklerin farklı nedenleri olabilir. Bazı çocuklarda sosyal iletişim becerilerindeki gelişimsel farklılıklar ön plandayken, bazı çocuklarda yoğun kaygı, dikkat süreçleri veya iletişim becerilerindeki farklılıklar göz temasını etkileyebilir. Bu nedenle göz teması, tek başına değil; çocuğun sosyal iletişimi, dili, oyun becerileri, akran ilişkileri ve genel gelişimiyle birlikte değerlendirilir.

Çocuk psikiyatrisinde göz teması değerlendirilirken;  Göz temasını kendiliğinden kuruyor mu? , Göz temasını iletişim kurmak amacıyla kullanıyor mu? , Göz temasını sürdürebiliyor mu? , Tanıdığı ve tanımadığı kişilerle farklılık gösteriyor mu? , Ortak dikkat, sosyal iletişim ve oyun becerileri yaşına uygun mu? , Dil gelişimi, dikkat süreçleri ve duygusal durumu bu davranışı etkiliyor olabilir mi? Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, göz temasındaki güçlüğün nedenini daha doğru anlamak mümkün olur.

Göz temasıyla birlikte sosyal iletişim becerileriyle ilgili başka endişeler de varsa, dil gelişimi veya oyun becerilerinde yaşıtlarından farklılıklar görülüyorsa,  öğretmen veya yakın çevre benzer gözlemler paylaşıyorsa,  gelişimle ilgili sorular zaman içinde devam ediyorsa çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi planlanmalıdır.

Göz teması, sosyal iletişimin önemli bir parçasıdır; ancak tek başına değerlendirilmez. Çocuk psikiyatrisinde amacımız, bu davranışın gelişimsel özelliklerle uyumlu olup olmadığını ve başka gelişim alanlarıyla ilişkisini birlikte değerlendirerek çocuğun ihtiyaçlarını doğru şekilde anlamaktır.