“Evde böyle davranmıyordu, kreşe başlayınca öğretmeni bazı konularda zorlandığını söyledi.” “Evde oyun oynuyor ama kreşte arkadaşlarıyla uyum sağlayamıyormuş.”, “Kreşe başladıktan sonra hareketliliği ve dikkat sorunları daha belirgin hale geldi.” “Evde bizi çok düşündürmüyordu ama okul öncesi eğitim başladıktan sonra değerlendirilmesi önerildi.”
Bu durum birçok aile için şaşırtıcı olabilir. Ancak bunun nedeni çoğu zaman çocuğun evde “iyi”, kreşte ise “kötü” davranması değildir. Kreş ve okul öncesi eğitim ortamı; çocuklardan aynı anda birçok gelişimsel beceriyi kullanmalarını bekleyen ilk sosyal ortamlardan biridir. Bu nedenle evde çok belirgin olmayan bazı güçlükler, kreşte daha görünür hale gelebilir.
Okul öncesi eğitim ortamında çocuklardan; akranlarıyla oyun kurmaları ve oyunu sürdürebilmeleri, grup kurallarına uyabilmeleri, dikkatlerini etkinlik boyunca sürdürebilmeleri, öğretmenin yönergelerini takip edebilmeleri, sıra bekleyebilmeleri, hayal kırıklıklarıyla baş edebilmeleri, duygularını uygun şekilde ifade edebilmeleri beklenir. Bu becerilerden birinde yaşanan güçlükler, ev ortamında çok belirgin olmayabilirken kreşte daha kolay fark edilebilir.
Kreşte yaşanan güçlüklerin tek bir nedeni yoktur. Bazı çocuklarda dikkat ve dürtü kontrolüyle ilgili güçlükler ön planda olabilir. Bazılarında sosyal iletişim becerileri yaşıtlarına göre farklı gelişiyor olabilir. Dil gelişimi, oyun becerileri, duygu düzenleme, öğrenme süreçleri veya diğer gelişimsel özellikler de okul öncesi uyumunu etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca kreşte yaşanan davranışlara bakarak bir sonuca varılmaz. Çocuğun gelişimi bütüncül olarak değerlendirilir.
Çocuk psikiyatrisinde değerlendirme yaparken oyun becerilerini, sosyal iletişim özelliklerini, dikkat ve öğrenme süreçlerini, dil gelişimini, duygularını düzenleme becerilerini, öğretmen ve aile gözlemlerini birlikte değerlendiririz. Amacımız yalnızca “bir tanı koymak” değil, çocuğun hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu doğru şekilde anlayabilmektir.
Kreşe başladıktan sonra yaşıtlarına göre belirgin farklılıklar fark edilmeye başlandıysa, öğretmen veya bakım verenler benzer gözlemler paylaşıyorsa, sosyal iletişim, dikkat, oyun veya davranış alanlarında güçlükler bir arada görülüyorsa, çocuğun kreşe uyumu ve günlük işlevselliği etkileniyorsa çocuk psikiyatrisi değerlednrimesi faydalıdır.
Kreş, birçok çocuk için gelişimsel farklılıkların ilk kez fark edildiği yerdir. Bunun nedeni kreşin sorun oluşturması değil; çocuğun dikkatini, sosyal iletişimini, oyun becerilerini ve duygu düzenleme kapasitesini aynı anda kullanmasını gerektiren ilk doğal sosyal ortam olmasıdır.
Evde fark edilmeyen bazı güçlüklerin kreşte ortaya çıkması, tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez; ancak çocuğun gelişimini daha yakından değerlendirmek için değerli bir fırsat sunabilir.


