“Akranlarıyla karşılaştırınca bazı konularda geride gibi geliyor.”, “Konuşması, oyunları veya sosyal ilişkileri beni düşündürüyor.”, “Çevremizdekiler ‘Biraz daha bekleyin’ diyor ama emin olamıyoruz.”, “Acaba gelişimi normal mi, yoksa değerlendirilmesi gereken bir durum mu var?
Her gelişimsel farklılık hemen fark edilmeyebilir
Gelişimle ilgili güçlükler her zaman belirgin bir gecikme şeklinde ortaya çıkmayabilir.
Bazı çocuklar konuşabilir, oyun oynayabilir veya göz teması kurabilir; ancak sosyal iletişim becerileri, dikkat süreçleri, oyunun niteliği, akran ilişkileri ya da günlük yaşamdaki işlevsellik açısından yaşıtlarından farklı bir gelişim gösterebilir.
Bu farklılıklar özellikle okul öncesi dönemde bazen çok belirgin olmayabilir. Ancak erken fark edilmesi ve doğru değerlendirilmesi, çocuğun ihtiyaç duyduğu desteğe zamanında ulaşabilmesi açısından önemlidir.
Çocuk psikiyatrisinde gelişimi değerlendirirken yalnızca gelişim basamaklarının zamanında kazanılıp kazanılmadığına bakmayız.
Örneğin; Sosyal iletişim becerileri yaşıyla uyumlu mu? , Oyun becerileri gelişim düzeyine uygun mu? , Dikkatini sürdürme ve öğrenme süreçleri nasıl ilerliyor? , Akran ilişkilerinde yaşıtlarından farklılaşan özellikler var mı? , Günlük yaşam becerileri yaşına uygun mu?, Gelişimsel özellikler, DEHB, otizm spektrum bozukluğu veya başka gelişimsel durumlarla ilişkili olabilir mi? Tüm bu alanlar birlikte değerlendirildiğinde çocuğun gelişim profili daha sağlıklı anlaşılabilir.
Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili içinizde devam eden sorular varsa, Öğretmeni veya yakın çevresi gelişimiyle ilgili gözlemlerini paylaştıysa, Konuşma, oyun, sosyal iletişim veya dikkat alanlarında yaşıtlarından farklılaştığını düşünüyorsanız, Bir alanda küçük görünen güçlükler zamanla başka alanları da etkilemeye başladıysa, ya da Erken dönemde destek almanın faydalı olup olmayacağını merak ediyorsanız bir çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi almak önemlidir.
Çocuk psikiyatrisinde amacımız yalnızca belirgin gelişimsel gecikmeleri saptamak değildir. Bazen yaşıtlarına göre daha ince farklılıklar gösteren çocuklarda da erken değerlendirme, doğru yönlendirme ve gerektiğinde erken müdahale uzun dönem gelişim açısından önemli katkılar sağlayabilir.


