“Eskiden keyifle yaptığı şeylere artık ilgisi yok.”, “Evde daha içine kapanık ve mutsuz görünüyor.” “Sürekli yorgun olduğunu söylüyor.”, “Son zamanlarda kendisi gibi olmadığını hissediyoruz.”
Ergenlik döneminde duygularda iniş çıkışlar yaşanması beklenen bir durumdur. Zaman zaman üzülmek, yalnız kalmak istemek veya ailesinden biraz daha uzaklaşmak gelişimin doğal bir parçası olabilir. Ancak mutsuzluk hali uzun sürüyor, giderek belirginleşiyor veya günlük yaşamını etkilemeye başlıyorsa, bunun yalnızca ergenlik dönemiyle açıklanıp açıklanamayacağını değerlendirmek önemlidir.
Bazı gençlerde yoğun sınav stresi, arkadaş ilişkilerinde yaşanan güçlükler veya aile içindeki değişiklikler bu duruma katkıda bulunabilir. Bazılarında ise kaygı bozuklukları, depresif belirtiler, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), uyku düzenindeki bozulmalar veya başka ruhsal güçlükler ön planda olabilir. Bazen de birden fazla etken aynı anda rol oynar. Bu nedenle yaşanan değişikliği tek bir nedene bağlamak yerine, ergenin yaşamındaki tüm değişimleri birlikte değerlendirmek daha doğru bir yaklaşım sağlar.
Değerlendirme yaparken bu değişiklik ne zamandır devam ediyor?, Daha önce keyif aldığı etkinliklere ilgisi nasıl? , Okul başarısı, arkadaş ilişkileri ve aile içi iletişimi etkilendi mi? Uyku, iştah ve enerji düzeyinde belirgin değişiklikler oldu mu? Yoğun kaygı, dikkat güçlükleri veya başka duygusal belirtiler eşlik ediyor mu? Son dönemde yaşamında önemli değişiklikler veya stres etkenleri oldu mu? Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, yaşanan değişimin gelişimsel bir süreç mi yoksa destek gerektiren bir durum mu olduğu daha sağlıklı anlaşılabilir.
Mutsuz görünümü haftalar boyunca devam ediyorsa, daha önce keyif aldığı etkinliklerden belirgin şekilde uzaklaştıysa, okul başarısı, arkadaş ilişkileri veya günlük yaşamı etkilenmeye başladıysa, içine kapanma giderek artıyorsa, umutsuzluk, yoğun suçluluk, kendine zarar verme düşünceleri veya yaşamın anlamsız olduğuna dair ifadeler kullanıyorsa çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi gecikmeden planlanmalıdır.
Ergenlikte duygusal değişimler normaldir; ancak bu değişimler kalıcı hale geliyor, işlevselliği etkiliyor veya gencin yaşamdan aldığı keyfi belirgin şekilde azaltıyorsa, erken değerlendirme hem yaşanan güçlüğün nedenini anlamaya hem de uygun desteği zamanında planlamaya yardımcı olur.


