Çocuğum Neden Bekleyemiyor?

“Sırasını beklemekte çok zorlanıyor.”, “İstediği bir şey hemen olsun istiyor.”, “Oyunlarda sırasını bekleyemediği için arkadaşlarıyla tartışıyor.”, “Sabretmesi gereken durumlarda çok çabuk öfkeleniyor.”

Beklemek çocukların zaman içinde öğrendiği önemli becerilerden biridir. Ancak bu beceri her çocukta aynı hızda gelişmez. Bazı çocuklar yaşlarına uygun olarak beklemekte zorlanabilirken, bazılarında bu durum günlük yaşamı, okul yaşantısını ve arkadaş ilişkilerini etkileyecek kadar belirgin olabilir.

Beklemekte zorlanmak çoğu zaman tek bir nedenle açıklanamaz. Çocuğun gelişim dönemi, mizacı, duygularını düzenleme becerisi, dikkat süreçleri ve yaşadığı çevresel deneyimler bu beceriyi etkileyebilir. Bazı çocuklar heyecanlandıklarında veya hayal kırıklığı yaşadıklarında dürtülerini kontrol etmekte daha fazla zorlanabilir.

Bu nedenle değerlendirme sırasında yalnızca bekleyememe davranışına değil, bu davranışın hangi durumlarda ortaya çıktığına ve çocuğun genel gelişimine birlikte bakılır.  Çocuk psikiyatrisinde bizim için önemli olan;   Beklemekte zorlanan her çocuk aynı nedenle bu güçlüğü yaşamaz.

Değerlendirme sırasında örneğin şu soruların yanıtlarını anlamaya çalışırız: Bu durum çocuğun yaşına uygun mu?  Evde mi görülüyor, okulda da benzer güçlükler yaşanıyor mu?  Sadece çok istediği durumlarda mı ortaya çıkıyor, yoksa günlük yaşamın birçok alanında mı görülüyor? Arkadaş ilişkilerini etkiliyor mu?  Dikkat, öğrenme veya duygu düzenleme ile ilgili eşlik eden başka güçlükler var mı?  Bu sorular, yaşanan güçlüğün nedenini anlamamız açısından önemli ipuçları sağlar.

Beklemekte zorlanma günlük yaşamın birçok alanında görülüyorsa,  arkadaş ilişkilerini veya okul yaşamını etkiliyorsa,  sık öfke tepkilerine yol açıyorsa, yaşına göre beklenenden belirgin görünüyorsa,  aile yaşamını sürekli zorlaştırıyorsa  çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi faydalı olacaktır.

Beklemek, çocukların zaman içinde geliştirdiği önemli bir beceridir. Bu beceride yaşanan güçlüğün nedenini anlamak, yalnızca davranışı değiştirmeye çalışmaktan çok daha etkili bir başlangıç sağlar.